Quilten placemats: snel project voor beginners

Stel je voor: je legt een prachtige, zelfgemaakte placemat op tafel en iedereen vraagt meteen waar je die hebt gekocht.

Dat gevoel, dat is waarom quilten zo leuk is. Het klinkt misschien ingewikkeld, alsof je meteen een moeilijke techniek moet leren. Maar dat hoeft niet. Met placemats begin je direct met een project dat je in een weekend af kunt maken.

Het is klein, overzichtelijk en je leert meteen de basis van quilten. In dit artikel leiden we je stap voor stap door je eerste quiltproject.

Quilten en patchwork: wat is het verschil?

Voordat je begint, is het handig om te weten wat de termen betekenen. Patchwork is het puzzelen met lapjes stof.

Je knipt stukjes in verschillende vormen en naait ze aan elkaar om een mooi patroon te maken. Quilten is de volgende stap: je legt drie lagen op elkaar. Je hebt de bovenkant (het patchwork), een vulling ertussen en een achterkant.

Alles wordt vastgestikt met naald en draad. Bij placemats is het verschil vaak klein, omdat de lapjes meestal direct op de vulling worden genaaid.

Dat heet 'quilt-as-you-go' en is perfect voor beginners.

Waarom placemats de ideale startersklus zijn

Waarom kies je voor placemats en niet meteen voor een dekbed? De reden is simpel: het kan niet mislukken.

Een placemat is klein, dus je bent niet dagen bezig. Je hebt maar een beetje stof nodig en je kunt snel wennen aan je naaimachine.

Het is een project waar je echt resultaat ziet. Bovendien zijn placemats functioneel. Je maakt iets moois dat je elke dag kunt gebruiken.

En als het niet perfect is? Dan draai je hem gewoon om. Het gaat om de lol van het maken.

Materialen die je echt nodig hebt

Je hebt geen dure spullen nodig om te beginnen. Hier is een lijst met de basics. Je vindt dit bijna overal, van een hobbywinkel tot een supermarkt.

Kies voor katoen. Het is stevig, makkelijk te strijken en het schuift niet tijdens het naaien.

Stof en vulling

Voor een set van vier placemats van 30 bij 45 centimeter heb je ongeveer 1,5 meter stof nodig. Je kunt kiezen voor kant-en-klare lapjes (pre-cuts) van 10 bij 10 centimeter, dat scheelt veel werk.

Merken als Fat Quarter Shop of Stoff & Stil hebben prachtige collecties. De stof kost ongeveer €5 tot €15 per meter. Voor de vulling kies je polyester.

Naaimachine en gereedschap

Het is licht, wasbaar en niet te duur. Een pak van 1,8 meter bij 1,8 meter kost rond de €20.

Voor placemats is een vulling van een halve centimeter dik genoeg. Een simpele naaimachine met een rechte steek is alles wat je nodig hebt. Je hebt ook een naald nodig die bij katoen past (maat 80/12). Gebruik gewone katoendraad. Verder heb je een scherp snijmes, een snijmat en een liniaal nodig om de stof perfect te snijden. Een strijkijzer is essentieel; je moet je lapjes strak kunnen strijken.

Stap 1: Kies je patroon

Begin met een eenvoudig patroon. Je hoeft geen ingewikkelde sterren of bloemen te maken.

De Four-Patch

Twee basispatronen zijn perfect voor beginners. Dit is het simpelste patroon. Als je een liefdevol baby quilt wilt naaien, neem je vier lapjes van 10 bij 10 centimeter en naait ze in een vierkant van 20 bij 20 centimeter.

De Nine-Patch

Herhaal dit voor elke placemat. Kies voor contrasterende kleuren, dan springt het patroon eruit.

Dit is een klassieker. Je naait negen lapjes van 10 bij 10 centimeter in een raster van 3 bij 3.

Dit geeft een leuk speels effect. Je kunt dit makkelijk uitbreiden door elke vierkant weer anders te maken. Voor een placemat van 30 bij 45 centimeter gebruik je meerdere van deze blokken naast elkaar. Je kunt patronen gratis vinden op websites van stoffenmerken, zoals Moda Fabrics of Riley Blake. Zelf een patroon tekenen op papier is ook een optie; hou het simpel en meet alles dubbel.

Stap 2: Stof snijden met precisie

Goed snijden is de basis van een mooie quilt. Leg je stof plat op de snijmat.

Gebruik de liniaal om rechte lijnen te trekken. Knip langs de lijnen met het snijmes.

Dit is makkelijker en nauwkeuriger dan met scharen. Markeer je stukjes eventueel met een stift of een klein knipje in de rand. Zorg dat alle lapjes precies dezelfde maat hebben.

Als er een millimeter verschil in zit, loopt je patroon scheef. Neem hier de tijd voor.

Stap 3: De lapjes aan elkaar naaien

Naai de lapjes altijd met een naadtoeslag van 1,5 centimeter. Dat is ongeveer een kwart inch.

Dat is de standaardmaat in de quiltwereld. Naai de lapjes aan elkaar, strijk de naad open en naai de volgende lapjes erbij. Gebruik een rechte steek.

Als je de Four-Patch of Nine-Patch blokken hebt gemaakt, leg ze dan naast elkaar om te zien hoe ze passen. Je zult zien dat je snel een leuk ontwerp bouwt.

Stap 4: De sandwich maken

Nu leg je de lagen op elkaar. Dit heet een 'sandwich'.

Leg de achterkant van de placemat op tafel, met de verkeerde kant naar boven. Leg daar de vulling op en strijk hem plat. Leg daar bovenop je genaaide patroon (de top), met de goede kant naar boven.

Zorg dat alles mooi recht ligt. Speld de lagen vast met veiligheidsspelden of gebruik een beetje spuitlijm om het op zijn plek te houden.

Dit voorkomt dat de stof schuift tijdens het quilten.

Stap 5: Quilten - de lagen verbinden

Nu ga je de lagen vaststikken. Dit is het echte quilten.

Je kunt hiervoor je naaimachine gebruiken. De makkelijkste manier voor beginners is 'straight-line quilting'. Je naait gewoon rechte lijnen over je placemat heen.

Je kunt lijnen parallel aan de randen maken, of diagonaal. Kies wat je mooi vindt.

Hou de naald langzaam en controleer je steken. Je hoeft niet perfect te zijn; een beetje speelsheid geeft charme. Naai ongeveer elke 5 tot 10 centimeter een lijn. Je hoeft niet de hele placemat vol te naaien, maar zorg dat de vulling op z'n plek blijft.

Stap 6: Afwerken met een randje

Een quilt is pas af als de randen netjes zijn afgewerkt, net zoals bij het maken van een stijlvol quilt sierkussen. Je hebt hier twee opties voor.

Optie 1: De zigzagsteek

Dit is de snelste manier. Naai met een zigzagsteek over de rand van je placemat. Dit sluit de randen af en voorkomt dat de stof gaat rafelen. Kies een draad die bij je stof past.

Dit is een prima optie voor een eerste project. Dit geeft een professionele uitstraling.

Optie 2: Binding

Je vouwt een strook stof om de rand heen en naait die vast, een techniek die je ook prachtig toepast als je een persoonlijke memory quilt gaat maken.

Je kunt kant-en-klare binding kopen (zoals van het merk Vlieseline) of zelf een strook van 4 centimeter breed knippen. Het kost wat oefening, maar het resultaat is strak en mooi.

Handige tips voor beginners

Om je op weg te helpen, hier nog een paar tips: Quilten is een hobby die je blijft leren.

• Strijk alles. Een gestreken naad ligt veel mooier.
• Gebruik niet teveel kleuren. Kies drie of vier kleuren die bij elkaar passen.
• Knip nauwkeurig. Een liniaal is je beste vriend.
• Stik niet te snel. Rustig aan geeft een rechter lijn.
• Geniet van het proces. Het maakt niet uit als het niet perfect is.

Met placemats heb je een mooie basis gelegd. Je hebt nu een set die je elke dag kunt gebruiken of cadeau kunt geven. Dus pak je stof en begin vandaag nog. Je zult versteld staan van wat je kunt maken.